ഗാന്ധിജിയുടെ ഇന്ത്യയിലെ വരവും ചമ്പാരൻ സമരവും – 1917

വിപ്ലവപ്രസ്ഥാനങ്ങളും സ്വരാജ് രാഷ്ട്രീയവും: 1922 മുതൽ 1929 വരെ

നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം അവസാനിച്ചതിനു ശേഷം ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങൾ ഉയർന്നു. 1922-ൽ സി.ആർ. ദാസും മോത്തിലാൽ നെഹ്റുവും ചേർന്ന് സ്വരാജ് പാർട്ടി സ്ഥാപിച്ചു.

1924-ൽ ബെൽഗാം കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിന് മഹാത്മാഗാന്ധി അധ്യക്ഷനായി. അതേ കാലഘട്ടത്തിൽ വിപ്ലവ സംഘടനകളും ശക്തിപ്പെട്ടു.

1925-ൽ കക്കോരി ട്രെയിൻ ആക്ഷൻ നടന്നു. രാം പ്രസാദ് ബിസ്മിൽ, അഷ്ഫാഖുള്ള ഖാൻ, രാജേന്ദ്ര ലാഹിരി, റോഷൻ സിങ് തുടങ്ങിയ വിപ്ലവകാരികൾ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു.

1927-ൽ സൈമൺ കമ്മിഷൻ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യൻ പ്രതിനിധികളില്ലാത്ത കമ്മിഷനെതിരെ രാജ്യവ്യാപക പ്രതിഷേധം ഉയർന്നു.

1928-ൽ സൈമൺ കമ്മിഷൻ ഇന്ത്യയിലെത്തിയപ്പോൾ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം നടന്നു. ലാലാ ലജ്പത് റായി പ്രതിഷേധത്തിനിടെ പരിക്കേറ്റ് പിന്നീട് മരണപ്പെട്ടു.

അതേ വർഷം മോത്തിലാൽ നെഹ്റു റിപ്പോർട്ട് ഇന്ത്യയ്ക്കായി ഭരണഘടനാ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നിർദേശിച്ചു. ബർദോളി സത്യാഗ്രഹം സർദാർ വല്ലഭഭായ് പട്ടേലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വിജയകരമായി നടന്നു.

1929-ൽ ഭഗത് സിങും ബടുകേശ്വർ ദത്തും കേന്ദ്ര നിയമസഭയിൽ ബോംബെറിഞ്ഞ് പ്രതിഷേധിച്ചു. ലാഹോർ കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിൽ പൂർണ സ്വരാജ് ദേശീയ ലക്ഷ്യമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.