ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ രൂപീകരണം – 1885

ഇന്ത്യൻ ദേശീയതയുടെ വളർച്ച: 1885 മുതൽ 1905 വരെ

1885-ൽ A.O. ഹ്യൂമിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഇന്ത്യക്കാരെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ വേദിയിൽ ഒന്നിപ്പിക്കുന്നതിൽ കോൺഗ്രസ് നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.

ആദ്യകാല കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ ജനതയ്ക്ക് കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങൾ, സർക്കാർ ജോലികളിലെ അവസരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു. ദാദാഭായ് നവ്റോജി, സുരേന്ദ്രനാഥ ബാനർജി തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്പത്തിക ചൂഷണത്തെ വിമർശിച്ചു.

1891-ലെ Age of Consent Act ബാലവിവാഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തി. അതേസമയം ബാലഗംഗാധര തിലക് പൊതുജനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഗണേശോത്സവത്തെയും പിന്നീട് ശിവജി ആഘോഷങ്ങളെയും ഉപയോഗിച്ചു.

1894-ൽ ഗണേശ ചതുര്‍ഥി ആഘോഷങ്ങൾക്കും 1896-ൽ ശിവജി ആഘോഷങ്ങൾക്കും തിലക് പ്രാധാന്യം നൽകി. മത-സാംസ്കാരിക ആഘോഷങ്ങളെ ദേശീയബോധം വളർത്തുന്നതിനുള്ള പൊതുവേദികളാക്കി മാറ്റുകയായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യൻ ദേശീയത ക്രമേണ വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വിശാലമായ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനത്തിലേക്ക് വളരാൻ തുടങ്ങി.